روکش دندان کودکان: همه چیز درباره انواع، هزینه و مراقبت ها
پوسیدگی دندان های شیری در کودکان می تواند بسیار سریع پیشرفت کند و در صورت درمان نشدن، باعث درد، عفونت و از دست رفتن زودهنگام دندان شود. در چنین شرایطی، حفظ دندان تا زمان افتادن طبیعی آن اهمیت زیادی در رشد صحیح فک و نظم دندان های دائمی دارد. روکش دندان یکی از روش های موثر دندانپزشکی کودکان برای محافظت از دندان های به شدت آسیب دیده است. در ادامه با کاربرد، انواع، هزینه و مراقبت های مربوط به روکش دندان کودکان آشنا می شوید.
روکش دندان کودکان چیست و چه زمانی لازم میشود؟

روکش همان تاج مصنوعی دندان است و زمانی استفاده می شود که تاج طبیعی دندان های خودمان دچار آسیب شدید شده باشد و نتوان با پر کردن معمولی آن را ترمیم کرد. که اغلب بعد از عصب کشی دندان استفاده می شوند. روکش دندان در کودکان، یک پوشش کلاه مانند است که بعد از خارج کردن پوسیدگی دندان، با یک چسب مخصوص روی دندان سوار می شود.
استفاده از روکش معمولا زمانی توصیه می شود که پوسیدگی گسترده باشد، دندان پس از درمان احتمال شکستگی داشته باشد یا چند سطح از دندان درگیر آسیب شده باشد. روکش دندان در کودکان با روکش بزرگسالان تفاوت دارد؛ زیرا هدف اصلی در دندان های شیری، حفظ دندان تا زمان افتادن طبیعی و کمک به رشد صحیح دندان های دائمی است، نه درمان دائمی.
به همین دلیل در بسیاری از موارد، روکش برای دندان شیری یک درمان ضروری محسوب می شود و می تواند از کشیدن زودهنگام دندان و بروز مشکلات ارتودنسی در آینده جلوگیری کند.
برای اطلاع بیشتر درباره روکش ها و انواع آن ها حتما به صفحه “روکش دندان” مراجعه کنید. در آن صفحه همه چیز درباره تاج های دندانپزشکی و انواع آن ها به زبانی ساده توضیح داده شده است.
انواع روکش دندان کودکان کدامند؟

به طور معمول تاج دندان کودکان در سه نوع اصلی شامل روکش استیل ضد زنگ، روکش استیل با روکش سفید و روکش رزین کامپوزیتی استفاده می شود. انتخاب نوع مناسب روکش به عوامل مختلفی مانند سن کودک، محل قرارگیری دندان (جلو یا عقب)، میزان پوسیدگی و شرایط همکاری کودک در طول درمان بستگی دارد و دندانپزشک کودکان با بررسی این موارد بهترین گزینه درمانی را انتخاب می کند. در ادامه توضیحات بیشتری درباره هر یک از انواع روکش دندان کودکان ارائه شده است.
روکش استیل ضد زنگ یا اس اس کراون
روکش های استیل ضد زنگ یا SSC Crown رایج ترین نوع روکش مورد استفاده در دندانپزشکی کودکان هستند و به دلیل مقاومت بالا، انتخابی مناسب برای دندان های آسیاب شیری محسوب می شوند. طول عمر این روکش ها معمولا تا زمان افتادن طبیعی دندان شیری ادامه دارد و به ندرت نیاز به تعویض پیدا می کنند. این نوع روکش بیشتر برای کودکان کمسن، به ویژه زیر ۶ سال یا کودکانی که پوسیدگی گسترده دندانی دارند توصیه می شود، زیرا در یک جلسه نصب شده و دوام بالایی در برابر جویدن دارد.

تاج های استیل ضد زنگ با روکش های سفید
روکش های استیل ضد زنگ را می توان به گونه ای ساخت که از نظر زیبایی بهتر به چشم بیایند. برای این منظور روی این روکش ها را با یه رویه سفید رنگ از مواد دندانپزشکی میپوشانند. از این روکش ها برای ترمیم دندان های جلو در کودکان استفاده می شود.
روکش دندان کودکان کامپوزیتی
در مواردی که کودک به فلز حساسیت داشته باشد، دندانپزشک برای ترمیم دندان شیری از روکش های کامپوزیتی استفاده می کند. نحوه نصب این نوع روکش نسبت به سایر روکش ها حساس تر است و به همکاری بیشتر کودک و صرف زمان بالاتری نیاز دارد. روکش های کامپوزیتی از نظر ظاهری شباهت بیشتری به دندان طبیعی دارند و معمولا برای دندان های جلویی که زیبایی اهمیت بیشتری دارد انتخاب می شوند. با این حال، میزان مقاومت آن ها نسبت به روکش های فلزی کمتر است و بیشتر برای کودکانی مناسب هستند که عادات فشاری شدید مانند دندان قروچه ندارند.
این روکش ها در صورت رعایت بهداشت دهان و دندان می توانند تا زمان افتادن طبیعی دندان شیری دوام قابل قبولی داشته باشند.
بهترین نوع روکش دندان کودکان کدام است؟

انتخاب بهترین نوع روکش دندان کودکان به شرایط هر کودک بستگی دارد، اما در اغلب موارد روکش های استیل ضد زنگ (فلزی) به عنوان بهترین و قابل اعتمادترین گزینه در دندانپزشکی کودکان شناخته می شوند. این روکش ها به ویژه در دندان های آسیاب شیری که تحت فشار زیاد جویدن قرار دارند، عملکرد بسیار موفقی دارند.
مهم ترین مزایای روکش های فلزی نسبت به سایر انواع روکش عبارتند از:
- بادوام است
- هزینه کمتری دارد
- توانایی محافظت کامل از دندان را دارد
- حساسیت خیلی کمی ایجاد می کند
- کمتر به درمان مجدد نیاز دارد
- برای کودکان زیر 4 سال یک روش ترمیم مناسب است
- انتخاب خوبی برای کودکانی است که نیاز به بیهوشی عمومی دارند
- از آن به عنوان فضا نگهدار هم استفاده می شود
- برای نصب تنها به یک جلسه نیاز دارند
مقایسه انواع روکش دندان کودکان
| نوع روکش دندان کودک | میزان زیبایی | دوام و استحکام | هزینه | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|---|
| روکش استیل ضد زنگ (فلزی) | کم | بسیار زیاد | اقتصادی | دندان های آسیاب و پوسیدگی شدید |
| روکش استیل با روکش سفید | متوسط تا زیاد | زیاد | متوسط | دندان های جلویی و نواحی قابل مشاهده |
| روکش کامپوزیتی | زیاد | متوسط | بالاتر | دندان های جلو و کودکان حساس به فلز |
مراحل انجام روکش دندان کودک
- ابتدا دندانپزشک ناحیه اطراف دندانی را که قرار است ترمیم شود بی حس می کند
- یک رابردام یا محافظ برای محافظت از لثه و بخش های دیگر دهان قرار داده می شود
- دندان تمیز می شود
- پوسیدگی را حذف می کنند
- دور تا دور دندان را به مقدار کافی تراش می دهد تا جایگاه روکش آماده شود
- روکش استیل ضد زنگ را نصب می کند
آیا روکش دندان کودکان درد دارد؟
نصب روکش دندان در کودکان معمولا با درد همراه نیست؛ زیرا پیش از شروع درمان، دندانپزشک ناحیه موردنظر را به طور کامل بی حس می کند. در طول انجام درمان کودک تنها ممکن است احساس فشار یا لرزش خفیف داشته باشد، اما درد واقعی احساس نخواهد کرد.
پس از پایان درمان و از بین رفتن اثر بی حسی، ممکن است کودک تا حدود ۲۴ ساعت احساس حساسیت یا ناراحتی خفیف هنگام جویدن داشته باشد که کاملا طبیعی است و معمولا به سرعت برطرف می شود. این ناراحتی اغلب با مصرف داروهای مسکن مخصوص کودکان و رعایت توصیه های مراقبتی کاهش پیدا می کند.
در صورتی که درد شدید، تورم لثه یا ناراحتی بیش از دو روز ادامه داشته باشد، بهتر است برای بررسی وضعیت روکش با دندانپزشک کودکان مشورت شود.
مراقبت های بعد از روکش دندان کودکان

تا بیحسی از بین نرود به کودک غذا ندهید
تا زمانی که بی حسی دندانپزشکی کودکتان کاملا از بین نرفته، باید از خوردن غذا اجتناب کند. زیرا خوردن خوراکی در حالی که بی حسی هنوز از بین نرفته می تواند باعث گاز گرفتن بافت نرم دهان و یا مشکل در بلع شود.
تجربه کمی درد و ناراحتی تا 24 ساعت نگران کننده نیست
کودک شما ممکن است تا 24 ساعت پس از گذاشتن روکش دندان شیری یا دائمی اش کمی ناراحتی تجربه کند. این طبیعی است و نشان دهنده تحریک پالپ یا بافت نرم اطراف روکش است.
برای کاهش این ناراحتی می تواند از داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کنید. دقت داشته باشید که دارو برای کودکان باید مطابق با دستورالعمل های داخل جعبه دارو باشد.
غذاهای ممنوع در روزهای اول
بهتر است تا چند روز از مصرف خوراکی های بسیار سفت، چسبناک یا شیرینی هایی مانند آدامس، تافی، شکلات کاراملی و یخ خودداری شود؛ زیرا ممکن است باعث شل شدن یا جدا شدن روکش شوند.
مسواک زدن را متوقف نکنید
کودک باید مانند قبل روزانه دو بار مسواک بزند. مسواک زدن آرام اطراف روکش نهتنها ضرری ندارد، بلکه از تجمع پلاک و التهاب لثه جلوگیری می کند.
اگر روکش دندان افتاد چه کنیم؟
در صورت جدا شدن روکش، آن را نگه دارید و در سریع ترین زمان ممکن به دندانپزشک کودکان مراجعه کنید. تا زمان مراجعه، کودک نباید با آن سمت دهان غذاهای سفت بجود.
اگر درد ادامه داشت به دندانپزشک اطلاع دهید
اگر پس از فرآیند نصب روکش دندان کودکان، فرزند شما بیش از 24 ساعت طول کشید حتما با دندانپزشک کودک خود صحبت کنید. در صورت نیاز می توانید به مطب او مراجعه کنید اما سعی کنید با تماس تلفنی از دندانپزشک مشورت بگیرید.
عوارض احتمالی روکش دندان کودکان

روکش دندان کودکان معمولا درمانی ایمن است، اما ممکن است در برخی موارد عوارض خفیف و موقتی ایجاد شود، از جمله:
- درد یا حساسیت خفیف پس از درمان
- التهاب کوتاه مدت لثه اطراف روکش
- احساس بلندی دندان در روزهای اول
- شل شدن روکش در صورت خوردن غذاهای سفت
- حساسیت به فلز (بسیار نادر)
در صورت ادامه درد، تورم یا مشکل در جویدن، بهتر است دندان کودک توسط دندانپزشک بررسی شود.
روکش دندان کودک تا چند سال باقی می ماند؟
روکش دندان کودکان معمولا تا زمان افتادن طبیعی دندان شیری در دهان باقی می ماند. از آنجا که هدف اصلی این درمان حفظ دندان تا رویش دندان دائمی است، در بیشتر موارد روکش همراه با دندان شیری و بدون مشکل خاصی می افتد.
طول عمر روکش به عواملی مانند سن کودک، محل دندان، رعایت بهداشت دهان و نوع تغذیه بستگی دارد، اما به طور معمول می تواند چند سال دوام داشته باشد. رعایت مسواک زدن منظم و پرهیز از غذاهای بسیار سفت یا چسبناک به افزایش ماندگاری روکش کمک می کند.
هزینه روکش دندان کودکان چقدر است؟
برخلاف روکش دندان های دائمی که هزینه نسبتا زیادی دارند، قیمت روکش دندان شیری کودک کمتر است. شما می توانید انتظار داشته باشید که تقریبا با یک سوم هزینه روکش های دیگر، برای فرزند خود تاج مصنوعی دست و پا کنید. بسته به انواع تاج برای دندان شیری، به صورت بازه ای۲ تا ۴ میلیون تومان هزینه این روکش ها است. برای جزئیات بیشتر حتما به صفحه “قیمت روکش دندان” مراجعه کنید.
جمع بندی
حفظ سلامت دندان های شیری نقش مهمی در رشد طبیعی فک و رویش صحیح دندان های دائمی دارد. از دست رفتن زودهنگام این دندان ها می تواند باعث کمبود فضا، نامرتبی دندان ها و بروز مشکلات ارتودنسی در آینده شود. استفاده از روکش دندان کودکان در موارد پوسیدگی شدید، راهکاری موثر برای نگهداری دندان شیری تا زمان افتادن طبیعی آن و جلوگیری از مشکلات دهانی در سال های بعدی زندگی کودک است.
سوالات متداول
خیر، اگر بهداشت دهان رعایت شود، روکش باعث بوی بد نمی شود. تمیز نکردن اطراف روکش می تواند منجر به تجمع پلاک و بوی بد شود.
بله، در موارد ضروری و با نظر دندانپزشک، حتی کودکان کم سن هم می توانند روکش بگذارند، به خصوص اگر پوسیدگی شدید باشد.
در صورت جویدن غذاهای خیلی سفت یا عادات فشار دندان (مثل دندان قروچه)، احتمال شکستگی وجود دارد، اما در بیشتر موارد روکش های استیل بسیار مقاوم هستند.
خیر، هدف از روکش حفظ دندان شیری تا زمان افتادن طبیعی است و روکش به رشد دندان دائمی آسیبی نمی رساند.
منابع👇