بهترین روش ارتودنسی کدام است؟ (مقایسه انواع ارتودنسی با یکدیگر)

بهترین روش ارتودنسی روشی است که هم دندان ها را به طور موثر مرتب کند و هم با سبک زندگی، سن و بودجه بیمار هماهنگ باشد. انتخاب این روش تنها به زیبایی دندان ها محدود نمی شود؛ راحتی حین درمان، مدت زمان اصلاح نامرتبی و قابلیت رعایت بهداشت دهان نیز اهمیت دارد. در این مقاله راهنمایی می کنیم تا مناسب ترین روش ارتودنسی برای شرایط شما مشخص شود.

روش ارتودنسی	میزان نامرئی بودن	محدوده قیمت 1405 (تومان)	مدت زمان درمان	راحتی حین درمان	مناسب برای
ارتودنسی نامرئی (الاینر شفاف)	کاملا نامرئی	100 تا 150 میلیون	کوتاه (نامرتبی جزئی تا متوسط)	بالا (متحرک است)	بزرگسالان، نامرتبی جزئی تا متوسط
ارتودنسی ثابت معمولی فلزی	زیاد دیده می‌ شود	40 تا 70 میلیون	متوسط تا طولانی	متوسط	نامرتبی جزئی تا پیچیده، همه‌ی سنین
ارتودنسی سرامیکی	کم دیده می شود	55 تا 90 میلیون	متوسط تا طولانی	متوسط	افرادی که ظاهر براکت برایشان مهم است
ارتودنسی دیمون (Damon Q – فلزی)	زیاد دیده می شود	70 تا 100 میلیون	نسبت به فلزی کوتاه‌تر	متوسط تا بالا	افرادی که مراجعه کمتر می‌ خواهند.
ارتودنسی دیمون (Damon Clear – سرامیکی)	کم دیده می شود	95 تا 130 میلیون	نسبت به فلزی کوتاه‌تر	متوسط تا بالا	افرادی که هم راحتی دیمون هم ظاهر بهتر می‌ خواهند.
ارتودنسی متحرک	کم دیده می شود	15 تا 40 میلیون	فقط نامرتبی جزئی	بالا (قابل برداشتن است)	کودکان و نامرتبی‌ های خفیف
ارتودنسی لینگوال	اصلا دیده نمی شود	130 به بالا	طولانی‌تر	پایین‌تر (مشکل در تلفظ/زخم شدن بافت نرم دهان و زبان)	افراد خاص؛ در ایران اجرای محدود دارد.

عوامل موثر در انتخاب روش مناسب ارتودنسی

• میزان نامرتبی دندان ها و نوع ناهنجاری فکی
• سن بیمار و وضعیت رشد فک
• سرعت مورد انتظار برای درمان
• میزان دیده شدن دستگاه و اهمیت زیبایی ظاهری
• راحتی بیمار در طول درمان
• بودجه و هزینه قابل پرداخت
• میزان همکاری بیمار با روش انتخابی
• توصیه و تشخیص متخصص ارتودنسی بر اساس شرایط دهانی

بهترین نوع ارتودنسی برای هر سن

یکی از فاکتورهای انتخاب بهترین روش ارتودنسی توسط متخصص، سن مراجعه کننده است. در ادامه بهترین نوع ارتودنسی برای هر سن از کودکان، نوجوانان تا بزرگسالان را بر اساس نظر بهترین متخصصین ارتودنسی در تهران را گفته ایم.

بهترین روش برای ارتودنسی دندان کودکان (7 تا 12 سال)

به توصیه متخصصین ارتودنسی، بهترین سن برای تشخیص مشکلات ارتودنسی، 7 سالگی است. در صورت انجام ارتودنسی در سنین کودکی مشکلات فکی مانند تنگی فک یا ناهنماهگی فک بالا و پایین، زودتر تشخیص داده می شود و پیش از رشد کامل استخوان فک درمان سریع تر و با هزینه کمتر انجام می شود. گزینه های رایج درمان ارتودنسی برای کودکان عبارتند از:

• دستگاه های کنترل رشد فک (ارتودپدی فکی) به منظور هدایت رشد فک در جهت درست (نه صرفا مرتب کردن دندان ها)
• براکت های فلزی ثابت برای اصلاح مشکلات دندانی که نیاز به مداخله زودهنگام دارند.
• پلاک های ارتودنسی متحرک برای مشکلات جزئی که هنوز نیاز به درمان قطعی ندارند.
• براکت فلزی با کش های رنگی برای جذاب تر کردن درمان

بهترین روش ارتودنسی برای نوجوانان (12 تا 18 سال)

طبق نظر اکثر متخصصین و دندانپزشکان، بهترین سن ارتودنسی، سنین 12 تا 18 سال است. زیرا در این سنین به دلیل ادامه دار بودن رشد فک، اصلاح موقعیت دندان ها و فک بسیار راحت تر و با هزینه کمتر است. از جمله گزینه های رایج درمان ارتودنسی برای نوجوانان عبارتند از:

• ارتودنسی ثابت فلزی، به عنوان رایج ترین و ارزان ترین روش ارتودنسی برای اصلاح کامل نامرتبی دندان های نوجوانان شناخته می شود.
• اینویزیلاین (الاینر شفاف)، برای نوجوانانی که نگران ظاهر خود هستند و می توانند روزانه حداقل 22 ساعت از آن استفاده کنند، گزینه مناسبی است.

بهترین روش برای ارتودنسی دندان بزرگسالان (18 سال به بالا)

معمولا پس از 18 سالگی، رشد فک متوقف می شود و درمان ارتودنسی بزرگسالان در این سنین بیشتر بر روی مرتب کردن کردن دندان ها و اصلاح طرح لبخند متمرکز است تا هدایت رشد فک. از جمله گزینه های رایج ارتودنسی برای بزرگسالان عبارتند از:

• استفاده از الاینر شفاف، برای بزرگسالانی که راحتی، نامرئی بودن و امکان برداشتن موقت پلاک ارتودنسی برایشان در اولویت است.
• ارتودنسی دیمون، برای افرادی که به دلیل موقعیت شغلی و … امکان مراجعات زیاد به کلینیک ارتودنسی را ندارند.
• ارتودنسی لینگوال برای کسانی که به دنبال یک روش ارتودنسی نامرئی هستند. اما از آنجا که این روش ارتودنسی به دلیل پیچیدگی تکنولوژی و البته چالش های زیاد در نگهداری، در ایران کمتر استفاده می شود.

بهترین روش ارتودنسی برای سالمندان (بالای 60 سال)

با افزایش سن به دلیل تحلیل لثه (Gum Recession)، کاهش تراکم استخوان فک و از دست دادن برخی دندان ها ممکن است در انجام ارتودنسی به نسبت کودکان و بزرگسالان جوان تر، چالش هایی وجود داشته باشد. در این سنین معمولا امکان انجام ارتودنسی کامل و پیچیده وجود ندارد و در صورت تشخیص ارتودنتیست درمان های هدفمندتر و کوتاه مدت تر مانند الاینر شفاف و پلاک ارتودنسی متحرک برای سالمندان با اهداف زیر انجام می شود:

• بهبود عملکرد جویدن: با اصلاح جزئی موقعیت چند دندان خاص (نه کل دندان ها)، مثلا برای رفع تداخل گازگرفتن یا کاهش فشار نامتوازن روی برخی دندان‌ ها
• آماده‌ سازی فک پیش از ایمپلنت: گاهی دندان‌ های مجاور فضای خالی محل ایمپلنت، با گذر زمان کج می‌ شوند یا به سمت فضای خالی حرکت می‌ کنند؛ در این حالت، یک دوره‌ی کوتاه ارتودنسی می تواند فضای کافی و صاف رو برای قرارگیری دقیق ایمپلنت فراهم کند.
• پیشگیری از مشکلات لثه‌ ای بیشتر: دندان‌ های کج یا فشرده، تمیز کردن رو سخت‌ تر می‌ کنند و می‌ توانند باعث تشدید مشکلات لثه شوند؛ اصلاح جزئی این نامرتبی‌ ها به بهداشت بهتر دهان و دندان سالمندان کمک می‌ کند.

توجه: تصمیم نهایی درباره‌ امکان‌ پذیر بودن ارتودنسی در سالمندان، همیشه باید بعد از بررسی وضعیت لثه و تراکم استخوان توسط دندان‌ پزشک یا ارتودنتیست گرفته شود، نه صرفا بر اساس سن.

انواع ارتودنسی دندان

در ادامه با پرکاربردترین و محبوب ترین روش های ارتودنسی دندان آشنا می شویم:

1. ارتودنسی نامرئی با الاینرهای شفاف

ارتودنسی نامرئی تعریف ساده ای دارد. یعنی برای مرتب کردن دندان ها از وسایلی استفاده می کنیم که اصلا قابل توجه نیستند. به عبارتی زمانی که این وسایل را روی دندان ها قرار می دهیم کسی متوجه آن ها نمی شود گویی که دندان ها توسط دستگاه های نامرئی مرتب می شوند.

انواع ارتودنسی نامرئی شامل ارتودنسی سرامیکی، لینگوال و الاینرهای شفاف است. اما شناخته شده ترین و بهترین روش ارتودنسی دندان که کاملا نامرئی است، استفاده از الاینرهای شفاف و بی رنگ است؛ به همین دلیل وقتی صحبت از ارتودنسی نامرئی می شود بیشتر منظور ما الاینرهای شفاف است. الاینرهای شفاف قالب های پلاستیکی خاصی هستند که کاملا بی رنگ اند. آن ها به راحتی روی دندان ها قرار می گیرند و کسی متوجه شان نمی شود. با الاینرهای نامرئی می تواند نامرتبی های جزئی تا متوسط دندانی را به خوبی و در زمان کوتاهی اصلاح کرد.

مراجعان و افرادی که دندان های خود را با این روش مرتب کرده اند مدعی هستند که الاینرهای ارتودنسی نامرئی بهترین روش ارتودنسی دندان هستند و درصد رضایتشان از این روش بسیار بالاست.

مزایای ارتودنسی نامرئی با الاینرهای شفاف

از جمله مزایای ارتودنسی نامرئی که آن را در بین کاندیدای ارتودنسی، به بهترین روش ارتودنسی تبدیل کرده است، عبارتند از:

هیچ محدودیتی ایجاد نمی کند

• هر زمان که دوست داشته باشید می توانید پلاک ها را بردارید.
• پلاک ها به خوبی و بدون هیچ زحمتی تمیز می شوند.
• این روش ارتودنسی برای تمیز کردن دندان ها محدودیت ایجاد نمی کند.
• محدودیت غذایی ندارید.
• و …

کاملا نامرئی است

بزرگ ترین مزیت ارتودنسی نامرئی با الاینرهای شفاف این است که کاملا نامرئی و غیرقابل مشاهده است بنابراین کسی متوجه آن نمی شود. این مزیت برای بزرگسالان و افرادی که دوست ندارند کسی متوجه درمانشان شود عالی است.

هزینه مناسبی دارد

نسبت به سایر روش های ارتودنسی، مرتب کردن دندان ها با الاینرهای شفاف مناسب ترین هزینه را دارد. خوشبختانه الاینرها می توانند هزینه سایر روش های دندانپزشکی مانند بلیچنگ دندان را نیز کاهش دهد. زیرا در بلیچینگ باید قالب اختصاصی تهیه شود تا بتوان مواد سفید کننده را داخل آن ها ریخته و روی دندان قرار داد. کسانی که ارتودنسی نامرئی با الاینر را به عنوان بهترین نوع ارتودنسی تجربه می کنند نیازی به صرف هزینه برای خرید قالب جدید که گران هم هستند ندارند.

طول دوره درمانش کم است

از آنجا که مشکلات جزئی تا متوسط با این روش به خوبی درمان می شوند، می توان انتظار داشت که دندان ها در عرض کمتر از یک سال مرتب شوند. برخی از نامرتبی های جزئی را می توان در مدت زمان 6 ماه یا کمتر از آن نیز با این روش اصلاح کرد.

صرفه جویی در هزینه بلیچینگ

ارتودنسی نامرئی علاوه بر مرتب کردن دندان ها، می تواند هزینه سفید کردن دندان ها با بلیچینگ را کاهش دهد، زیرا می توانید از همان الاینرها برای سفید کردن دندان ها استفاده کنید و هر بار تا ۲ میلیون تومان صرفه جویی کنید.

چه کسانی کاندید مناسبی برای ارتودنسی نامرئی نیستند؟

• مشکلات شدید دندانی یا فکی: مشکلاتی مانند اوربایت یا آندربایت شدید معمولا با ارتودنسی ثابت یا لینگوال بهتر درمان می شوند.
• کودکان در حال رشد: فک هنوز در حال رشد است و روش های سنتی مانند براکت فلزی مناسب تر هستند.
• عدم پایبندی به زمان استفاده: الاینر حداقل ۲۲ ساعت در روز باید استفاده شود تا نتیجه مناسب حاصل شود.
• نامرتبی های پیچیده: چرخش شدید یا فاصله بزرگ بین دندان ها ممکن است با الاینر قابل اصلاح نباشد.

2. ارتودنسی ثابت معمولی (ارتودنسی ساده)

ساده ترین، معمولی ترین و صد البته قدیمی ترین روش مرتب کردن دندان ها استفاده از بریس فلزی دندان است. بریس فلزی دندان در میان عامه مردم با نام سیم کشی دندان نیز شناخته می شود و اجزای مختلفی دارد. سیم، براکت، کش، اسپرینگ، اسپیسر و … اجزای بریس دندان هستند.

به استفاده از بریس دندان در اصطلاح ارتودنسی ثابت معمولی یا ارتودنسی ساده نیز گفته می شود. در این روش متخصص ارتودنسی در یک جلسه بعد از تمیز کردن دندان ها، براکت ها را به دندان ها متصل می کند و  سپس از بین آن ها سیم قوس دار نازکی را رد می کند. از وقتی که براکت و سیم به دندان ها متصل شد تا زمانی دندان ها کاملا مرتب می شوند شما نمی توانید چیزهایی که به دندان هایتان وصل شده را بردارید. آن ها باید تا آخر به دندان ها متصل باشند به همین دلیل این روش با نام ارتودنسی ثابت شناخته می شود.

ارتودنسی ثابت معمولی قادر است از جزئی ترین تا پیچیده ترین نامرتبی های دندانی را اصلاح کند. تا همین چند سال پیش، سیم کشی دندان بهترین روش ارتودنسی دندان شناخته می شد و هنوز هم برخی آن را بهترین روش می دانند.

3. ارتودنسی دیمون

ارتودنسی دیمون مشابه با ارتودنسی ساده معمولی است با این تفاوت که در این روش به جای استفاده از براکت های معمولی فلزی یا سرامیکی از براکت های خود تنظیم شونده استفاده می شود.

براکت های معمولی ابتدا به دندان ها متصل می شوند سپس از بینشان سیم رد می شود. برای فیکس یا محکم کردن سیم به براکت از کش ارتودنسی استفاده می شود. اما براکت های دیمون نیازی به کش ندارند زیرا خودشان سیم را نگه میدارند. آن ها به صورت اسلایدی باز و بسته می شوند و سیم بدون مشکل توسط آن ها آزادانه حرکت کرده و فیکس می شود.

ارتودنسی دیمون یکی از جدیدترین روش های ارتودنسی دندان است و گفته می شود مدت زمان مرتب شدن دندان ها با آن کمتر است. همچنین نیاز کمتری به ویزیت ها و مراجعات دندانپزشکی دارد. از بین روش معمولی و دیمون، ارتودنسی دیمون را می توان بهترین روش ارتودنسی ثابت نامید.

4. ارتودنسی سرامیکی

ارتودنسی سرامیکی نیز همان ارتودنسی ثابت است با این تفاوت که اینجا هم جنس و نوع براکت متفاوت است. در این روش به جای استفاده از براکت های فلزی از براکت های شفاف یا حتی همرنگ دندان استفاده می شود.

این روش هیچ مزیتی نسبت به روش معمولی ندارد و تنها مزیتش این است که نامرئی است و کمتر قابل توجه هستند. با این روش می توان هر نوع نامرتبی دندان را برطرف کرد با این حال چون امکان شکسته شدن براکت های سرامیکی زیاد است، متخصصان ترجیح می دهند کمتر از این روش برای مرتب کردن دندان ها استفاده کنند.

5. ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک یعنی مرتب کردن دندان ها با کمک قالب های خاصی که قابلیت حرکت و جابجا شدن دارند. این قالب ها خودشان جابجا نمی شوند و منظور از متحرک این است که بیمار می تواند هر زمان که بخواهد بخواهد قالب یا پلاک را بر دارد و دوباره سر جایش قرار دهد.

ارتودنسی متحرک در صورت وجود مشکلات جزئی تا متوسط دندانی می تواند بهترین روش ارتودنسی دندان باشد و انتخاب آن پس از معاینات فیزیکی و عکسبرداری به نظر متخصص ارتودنسی شما بستگی دارد.

6. ارتودنسی لینگوال

ارتودنسی لینگوال یکی از جالب ترین روش های انواع ارتودنسی ثابت است. این روش همان ارتودنسی فلزی است اما یک تفاوت بسیار بزرگ با روش معمولی دارد. اگر یادتان باشد گفتیم در روش معمولی ما براکت ها و سیم را به جلوی دندان ها متصل می کنیم اما در روش لینگوال براکت و سیم در پشت دندان ها هستند. بنابراین این هم جور دیگری از ارتودنسی نامرئی است که به آن اصطلاحا ارتودنسی پشت دندانی، ارتودنسی زبانی، ارتودنسی مخفی و یا ارتودنسی از پشت دندان هم گفته می شود.

ارتودنسی لینگوال می تواند تمام نامرتبی های دندان را برطرف کند اما متاسفانه در ایران قابلیت اجرا شدن ندارد زیرا تکنولوژی آن پیچیده است و کاری بس زمانبر و سخت است.

ویژگی های بهترین روش ارتودنسی برای هر فرد

• مناسب شرایط فرد و نوع ناهنجاری دندان و فک باشد
• کمترین درد و راحتی حین درمان
• مدت زمان درمان کوتاه و نتیجه پایدار
• تاثیر مثبت بر ظاهر و لبخند فرد
• هزینه منطقی و متناسب با کیفیت درمان
• امکان رعایت بهداشت دهان و دندان به آسانی
• مراحل درمان ساده و بدون خستگی طولانی

مقایسه قیمت انواع ارتودنسی در ایران سال 1405

نوع ارتودنسی	میزان دیده شدن	محدوده قیمت (تومان)	مزایا	معایب
ارتودنسی نامرئی با الاینرهای شفاف	نامرئی	100 تا 150 میلیون	راحت، قابل برداشتن، بدون سیم و براکت	گران ترین روش، نیازمند همکاری دقیق
ارتودنسی ساده معمولی	زیاد	35 تا 90 میلیون	مقاوم، موثر، اقتصادی	ظاهر مشخص، ممکن است آزاردهنده باشد
ارتودنسی دیمون	کم دیده شده	70 تا 130 میلیون	خودتنظیم شونده، راحت تر از براکت های فلزی	قیمت بالاتر از براکت های فلزی
ارتودنسی سرامیکی	متوسط	55 تا 90 میلیون	ظاهر زیباتر، همرنگ دندان	شکننده تر، کمی گران تر
ارتودنسی لینگوال (پشتی)	اصلا دیده نمی‌شود	130 میلیون به بالا	کاملا نامرئی	سختی در تمیز کردن، ناراحتی زبانی
ارتودنسی متحرک با پلاک ها	کم دیده شده	15 تا 40 میلیون	راحت و قابل برداشتن، مخصوص ناهنجاری های جزئی	برای ناهنجاری های پیچیده مناسب نیست

از نظر هزینه ارتودنسی، ارتودنسی فلزی سنتی ارزان ترین گزینه است و برای بیشتر مشکلات دندانی، از ساده تا پیچیده، مناسب است. ارتودنسی سرامیکی ظاهر زیباتری دارد و کمی گران تر از فلزی است، اما شکننده تر است. ارتودنسی دیمون مدرن تر و راحت تر است و هزینه بالاتری نسبت به فلزی معمولی دارد. در مقابل، ارتودنسی نامرئی با الاینر شفاف معمولا گران ترین روش است، اما مزایای زیادی از نظر زیبایی، راحتی و آسانی رعایت بهداشت دارد. هزینه نهایی درمان به شدت نامرتبی دندان ها، روش انتخابی و تجربه متخصص ارتودنسی بستگی دارد.

نتایج درمان ارتودنسی: چه انتظاری باید داشت؟

با انجام ارتودنسی، دندان ها صاف و مرتب می شوند، فک در موقعیت صحیح قرار می گیرد و عمل جویدن و تکلم بهبود می یابد. همچنین با توجه به سهولت تمیز کردن دندان ها، احتمال پوسیدگی و بروز مشکلات لثه کاهش می یابد. از همه مهم تر، ظاهر لبخند بهبود یافته و اعتماد به نفس فرد افزایش می یابد. لازم به ذکر است که برای حفظ نتایج درمان، پس از اتمام ارتودنسی استفاده از ریتینر ضروری است.

جمع بندی

در نهایت، انتخاب بهترین روش ارتودنسی کاملا به شرایط هر فرد بستگی دارد؛ هیچ روش واحدی برای همه مناسب نیست و هر گزینه، مزایا و محدودیت های خاص خود را دارد. مراجعه به متخصص ارتودنسی و انتخاب روشی که هم از نظر پزشکی موثر باشد و هم با نیازها و سبک زندگی فرد سازگار باشد، کلید دستیابی به لبخندی سالم، زیبا و با اعتماد به نفس بالاست.

پاسخ به سوالات رایج درباره بهترین روش ارتودنسی دندان